هغه څه چې د بیزو تڼاکې په اړه باید وپوهيږو؛ بیزو تڼاکه څه شی ده او څنګه د ځان ساتنه وکړو؟

لخوا Ahmad Walid Yusufi

د یو ناپېژندل شوي ویروس د رامینځته کیدو خبر چې په ټوله نړۍ کې په چټکۍ سره خپریږي په طبیعي ډول د کورونا پانډيمي خلکو ته ور پیادوي. برسېره پردې، بیزو تڼاکه کومه نوې خبره نه ده، او ویروس يې ۱۹۸۵ کې کشف شو. ځینې ځانګړتیاوې یې ددې لامل کرځي چې د کورونا په پرتله خورا لږ خطرناک وي. دغ ویروس کولای شي له حیواناتو لکه بيزو، موږکان او سوی ګیانو څخه انسان ته انتقال شي.

د کورونا په خلاف، بیزو تڼاکه لومړی د اخته کېدو نښي ښکاره کوي او بیا نورو ته خپریږي، کوم چې د خپرېدو په مخنیوي کې د مرستې لپاره یو مهم عامل دی.

د بیزو تڼاکې لومړنۍ نښې نښانې لکه والګی دي چې تبه، ستړیا، او سر درد شامل دي. د اخته کېدو څخه څو ورځې وروسته، د اخته کس پر بدن تڼاکي څرګندیږي. دغه تڼاکې غالبا له مخ څخه پیل او بیا ورغوي، بازوګان، پښو او د بدن نورو برخو ته خپریږي.

تر دې دمه د افغانستان په ګډون په ۲۳ هېوادونو کې تر ۳۰۰ ډېر کسان په دې ناروغۍ اخته شوي دي. چې دوه یې په افغانستان کې ثبت شوي دي.

د یوې یا دوو اونیو په اوږدو کې، له کوچني او مسطحي تڼاکو څخه پیل، لوی کیږي او له خیرو ډکیږي. دا تڼاکي معمولا څو اونۍ وخت نیسي ترڅو وچ شي. د تڼاکو د وچېدو وروسته سړی نور په ناروغۍ نه اخته نه دی.

پوهان تر دې دمه د بیزو تڼاکې د مخنیوي ترټولو مهم میتود واکسین بولي چې کولای شي په نږدې ۸۵ سلنه کې اغېزناکه وي، مګر د ماسک او دستکشو کارول، د لاس مینځل او د انسانانو راټولیدو څخه ډډه کول هم په طبیعي ډول د دې ناروغۍ د خپرېدو مخه نیسي.

داسې انديښنه شتون لري چې د بیزو تڼاکې به یو له هغو ناروغیو څخه وي چې انسانانو ته د دایمي حیواني ناروغیو په توګه پیژندل کیږي. دا ناروغۍ له څارویو څخه انسانانو ته لیږدول کیږي او په دوامداره توګه په نوي ټولنیزو ګروپونو کې راڅرګندیږي.

اړوند لیکنې

یو نظر پریږدئ