آزادی بیان زیر پرچم طالبان؛ رسانه‌های افغانستان در چه وضعیتی قرار دارند؟

توسط مروارید یوسفی

به اساس گزارش «گزارش‌گران بدون مرز» در افغانستان بیش از ۴۰ درصد رسانه‌ها تعطیل شده‌اند و ۸۰ درصد زنان خبرنگار و هم‌کار رسانه‌ها بی‌کار شده‌اند.

بربنیاد آماری جمع‌آوری شده به‌دست گزارش‌گران بدون مرز (RSF) و انجمن ژورنالیستان آزاد افغانستان (AJIA) در پی به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان تغییرات جدی در پهنه‌ی رسانه‌ای کشور ایجاد شده است.

از تاریخ ۲۴ اسد ۱۴۰۰ در کل ۲۳۱ رسانه تعطیل و ۶۴۰۰ خبرنگار و هم‌کار رسانه کار خود را از دست داده‌اند. خبرنگاران زن افغانستانی بیش‌ترین آسیب را دیده‌اند، از هر پنج نفر چهار تن بی‌کار شده‌اند.

تاثیر مستقیم بر کار زنان خبرنگار

تعطیل شدن و کم شدن فعالیت رسانه‌ها تاثیری مهم بر کار زنان خبرنگار در رسانه‌ها گذاشته است. 
از‌ میان ۱۰۷۹۰ کارمندان رسانه‌ای در افغانستان ۸۲۹۰ مرد و ۲۴۹۰ زن تا پیش از تشدید جنگ و به‌ویژه پس از ۲۴ اسد، تنها ۴۳۶۰ تن «هنگام تهیه گزارش تحقیقی» از سوی گزارشگران بدون مرز در رسانه‌ها کار می‌کردند، ۳۹۵۰ مرد و ۴۱۰ زن که می‌توان گفت از هر پنج کارمند زن ۴ تن «۸۴٪» و از هر دو کارمند مرد یکی «۵۱٪» کار خود را از دست داده‌اند. 

در مصاحبه‌ی ام‌روز به قصه انگیزه‌ احمدی خبرنگار زن در کابل می‌پردازم.
انگیزه بیش از ۵ سال را به‌عنوان خبرنگار در رسانه‌های خصوصی افغانستان کار کرد. به باور او زنان و رسانه‌ها در بیست سال گذشته دست‌آوردهای زیادی داشتند و آزادی رسانه‌ها از مهم‌ترین آن‌ها بود. انگیزه از روزهای یاد می‌کند که تنها برای تهیه گزارش به ولایت‌های دور دست مانند کنر، هرات، مزارشریف و قندهار سفر می‌کرد اما حالا حتی حق بیرون شده از خانه را ندارد. انگیزه می‌گوید پس از ۱۵ آگوست که کابل به‌دست طالبان سقوط کرد، دو هفته بعد به کارش رفت اما وقتی متوجه شد اخبار توسط طالبان تصریح می‌شود و طالبان به میل خود خبر را پخش می‌کنند، دیگر استعفا داد و نخواست ادامه بدهد. انگیزه می‌‌افزاید: «شما (طالبان) نمی‌توانید مانع پخش خبر درست شوید و آزادی بیان را محدود کنید.» او حالا به گونه‌‌ی پنهانی در خانه‌اش به دختران مضمون‌های مکتب شان‌را آموزش می‌دهد‌‌.
شماری زیاد زنان خبرنگار پس از ۱۵ آگوست افغانستان را ترک کردند و شماری هم دست به خود سانسوری زدند.

دگرگونی بنیادی در  پهنه‌ی رسانه‌ای افغانستان

براساس معلومات گردآوری شده به‌دست «گزارش‌گران بدون مرز» بعد از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان به گونه‌‌ی بنیادی پهنه‌ی رسانه‌ای تغییر داده شده‌است. از ۵۴۳ رسانه‌ی فعال که پیش از ۲۴ اسد شمارش شده‌اند، تنها ۳۱۲ رسانه در آوایل ماه قوس مشغول به‌کار هستند. این‌گونه در فاصله سه ماه ۴۳ درصد رسانه‌های افغانستان از کار باز مانده‌اند. در حالی که چند ماه پیش‌تر در بسیاری از ولایت‌های کشور دست‌کم ده‌ها رسانه خصوصی وجود داشت، ام‌روز برخی از این ولایت‌ها از رسانه‌های محلی خود محروم شده‌اند. در ولایت پروان از ده رسانه‌ای که فعالیت داشتند، تنها سه رسانه فعال هستند.

پست‌های مرتبط

نظر بگذارید